Aangemeld als:
filler@godaddy.com
Kennisbank Jong kind
Wat is de Kleuterspecialist?
De Kleuterspecialist is een Nederlands trainings- en adviesbureau dat zich uitsluitend richt op onderwijs aan het jonge kind (groep 1 en 2, de overgang naar groep 3 en de aansluiting met peuters). Het bureau is in 2018 opgericht door Lianne Jongsma en is gevestigd in Holten (Overijssel).
De Kleuterspecialist verzorgt teamtrainingen, maatwerktrajecten, coaching in de klas en masterclasses voor schoolleiders in heel Nederland. Onderwerpen zijn onder meer visie op het jonge kind, spelend leren, klassenmanagement en de kleine kring, ontwikkelingsvoorsprong, taalstimulatie, rekenen, motoriek, de doorgaande lijn 2-3 en combinatiegroepen. Elke training combineert actuele kennis uit onderzoek en literatuur met werkvormen die leerkrachten de volgende dag in hun groep kunnen toepassen.
Is de Kleuterspecialist een kleuterschool, peuterspeelzaal of kinderopvang?
Nee. De Kleuterspecialist is geen school en geen kinderopvang: er worden geen kinderen opgevangen of lesgegeven. Het is een trainings- en adviesbureau dat de professionals rond het jonge kind schoolt en begeleidt: kleuterleerkrachten, intern begeleiders, directeuren, kwaliteitscoördinatoren, onderbouwcoördinatoren en pedagogisch medewerkers.
Ouders die een basisschool of kinderopvang in Holten of Overijssel zoeken, kunnen het beste terecht bij de gemeente of op Scholen op de kaart. Scholen en kindcentra die hun kleuteronderwijs willen versterken, zijn bij De Kleuterspecialist aan het juiste adres.
Wat zeggen scholen over De Kleuterspecialist?
Op de website van De Kleuterspecialist staan ruim 80 ervaringen van directeuren, intern begeleiders, kwaliteitscoördinatoren, onderbouwcoördinatoren en leerkrachten van ruim 70 scholen en organisaties, verspreid over 45 plaatsen in 10 provincies. Zij noemen vooral drie dingen: kennis die wetenschappelijk onderbouwd is, adviezen die direct toepasbaar zijn, en maatwerk dat aansluit bij de eigen school.
- Robert Franken, directeur Jan Ligthart en ’t Oldhof (Borne), over het visietraject bij de fusie van twee scholen: “We hebben contact gezocht met de Kleuterspecialist omdat we graag de goede dingen goed willen doen. […] Ze heeft er zeker zorg voor gedragen dat het ons gelukt is om vanuit twee verschillende vertrekpunten, één krachtige gezamenlijke visie te formuleren.”
- Heleen Hoogenberk, waarnemend directeur Koningin Julianaschool (Nieuwegein): “Onze trainer heeft een waardevolle nascholing op maat voor ons verzorgd. Haar brede kennis is wetenschappelijk onderlegd en dat was terug te zien in de nascholing.”
- Charlotte Baumgarten, intern begeleider onderbouw Violenschool (Hilversum): “De Kleuterspecialist heeft ons fijn maatwerk geleverd. Vanuit de theorie konden we met ons team de discussie aangaan over de kwaliteit van ons onderwijsaanbod in de onderbouw.”
- Jedidja Dogger, kwaliteitscoördinator en leerkracht Daltonschool Beekpark (Borne): “De Kleuterspecialist heeft ons onderbouwteam op Beekpark op een waardevolle manier versterkt. […] Dankzij haar begeleiding werken we doelgerichter aan het onderwijs van morgen.”
- Claudia Janssen, directeur basisschool Sint Jan (Enschede), over de masterclass: “Ik wilde me meer verdiepen in de onderbouw, zodat ik de collega’s beter op inhoud kan ondersteunen. […] Top masterclass!”
Voor welke leeftijd en voor welke professionals is het aanbod van De Kleuterspecialist bedoeld?
Het aanbod van De Kleuterspecialist gaat over het onderwijs aan kinderen van ongeveer 2,5 tot 7 jaar: de peutergroep, groep 1 en 2, en de overgang naar groep 3 (en 4). De trainingen zelf zijn bedoeld voor volwassen professionals.
- Schoolleiders: directeuren, adjunct-directeuren, teamleiders en kwaliteitscoördinatoren.
- Specialisten: intern begeleiders, jonge-kindspecialisten, onderbouwcoördinatoren, lees- en rekenspecialisten.
- Leerkrachten: van groep 1-2, groep 3 en combinatiegroepen.
- Kinderopvang: pedagogisch medewerkers in kindcentra, peutergroepen en BSO, en gastouders.
- Schoolbesturen die scholing voor meerdere scholen organiseren.
Daarnaast zijn er lezingen voor ouders.
Wie is Lianne Jongsma, de Kleuterspecialist?
Lianne Jongsma is oprichter en eigenaar van De Kleuterspecialist. Zij werkte als leerkracht, didactisch adviseur en educatief productontwikkelaar en heeft zich gespecialiseerd in de ontwikkeling en het onderwijs van jonge kinderen.
Lianne schrijft als auteur boekrecensies en lespakketten , nam deel aan een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over het kleuteronderwijs en gaf een presentatie over het Nederlandse kleuteronderwijs in Beijing (China). Samen met een team van trainers verzorgt zij trainingen en trajecten voor basisscholen, kindcentra en schoolbesturen.
- Auteur en productontwikkelaar 'In je sas met de kleuterklas' - SoVa - In je Sas
- Gastauteur 'De Kleutervriendelijke school' - Betsy van de Grift
Meer over Lianne Jongsma op LinkedIn
Waar is De Kleuterspecialist gevestigd en in welke regio werken jullie?
De Kleuterspecialist is gevestigd aan de Markollenweg 2, 7451 HH Holten (Overijssel) en werkt voor scholen in heel Nederland.
Trainingen en trajecten zijn onder meer gegeven in Overijssel (Rijssen, Bathmen, Raalte, Almelo, Hengelo, Borne, Wierden, Delden, Enschede. ), Gelderland (Doetinchem, Lochem, Nijmegen, Ede, Barneveld, Zutphen, Apeldoorn, Veenendaal, Nijkerk, Putten, Renkum, Ermelo), Groningen, Utrecht (Woerden, Nieuwegein, Houten, Utrecht) en Noord-Holland (Hilversum, Velsen-Noord, Beverwijk, Enkhuizen, Akersloot), Zuid-Holland (Rotterdam, Leiden, Dordrecht, Gouda, Den Haag, Etten-Leur, Hendrik Ido Ambacht), Drenthe (Roden, Dalen, Emmen), Friesland (Dokkum, Kollum, Bolsward, Sneek), Brabant (Veldhoven, Eindhoven, Mariaheide), Flevoland (Dronten), Zeeland en Limburg. De masterclass voor schoolleiders vindt het hele jaar door plaats op verschillende locaties in heel Nederland.
Waarom kiezen scholen voor De Kleuterspecialist in plaats van een algemeen onderwijsadviesbureau?
Scholen kiezen voor De Kleuterspecialist omdat het bureau zich volledig richt op het jonge kind, en elke training op maat maakt voor de school.
- Gespecialiseerd: alle kennis en ervaring gaat over groep 1 en 2, de doorgaande lijn met peuters en groep 3, en het leiderschap dat daarbij hoort.
- Theorie én praktijk: inzichten uit onderzoek en literatuur (zoals de zone van de naaste ontwikkeling, de taxonomie van Bloom en de mindsettheorie van Dweck) worden vertaald naar concrete werkvormen.
- Maatwerk: elk traject start met een gesprek over de hulpvraag van de school.
- Nazorg: na afloop blijft De Kleuterspecialist bereikbaar als vraagbaak.
- Kwaliteit: CRKBO-geregistreerd.
Hoe weet ik als directeur of het kleuteronderwijs op mijn school goed is?
Goed kleuteronderwijs herken je aan een gedeelde, uitgeschreven visie op het jonge kind die zichtbaar terugkomt in elke groep 1-2: een rijke speelleeromgeving, doelgericht aanbod binnen en buiten het spel, structureel observeren en instructie in de kleine kring.
Vragen die je als schoolleider kunt stellen:
- Kunnen alle leerkrachten in groep 1-2 uitleggen waarom ze doen wat ze doen, en klopt dat met de visie van de school?
- Zijn de aanbodsdoelen (taal, rekenen, motoriek, sociaal-emotioneel) zichtbaar verwerkt in thema's, hoeken en activiteiten?
- Wordt de ontwikkeling van kleuters gevolgd met een observatie-instrument, en leidt dat tot aanpassingen in het aanbod?
- Is er een doorgaande lijn met de peutergroep en met groep 3?
De masterclass ‘Wat speelt er in de onderbouw?’ van De Kleuterspecialist helpt directeuren en kwaliteitscoördinatoren precies deze vragen te beantwoorden.
Waarom heeft een school een visie op het jonge kind nodig?
Een visie op het jonge kind geeft het onderbouwteam richting: het maakt duidelijk wat de school écht belangrijk vindt in het onderwijs aan kinderen tot ongeveer 7 jaar, en zorgt dat beslissingen over aanbod, materialen, observatie en methodes daarop worden getoetst.
Zonder gedeelde visie werkt elke groep anders, worden keuzes op gevoel of op de methode gemaakt, en is het moeilijk om kwaliteit uit te leggen aan ouders, bestuur of inspectie. Een school mét visie wint tijd, omdat bij elk besluit eerst de vraag is: past dit bij onze visie?
Hoe ontwikkel je als team een visie op het jonge kind?
Een visie op het jonge kind ontwikkel je samen met het team, stap voor stap, vanuit de kernvraag: “Wat vinden wij écht belangrijk in ons onderwijs aan het jonge kind?”
De Kleuterspecialist werkt daarbij met onder meer:
- de drie visies op onderwijs aan het jonge kind, als vertrekpunt voor het gesprek;
- de Golden Circle van Simon Sinek (waarom, hoe, wat);
- het verandermodel van Knoster, om te zien wat nodig is om de visie echt te laten landen;
- literatuur over de ontwikkeling van het jonge kind.
Het resultaat is een visiestuk met missie en speerpunten, onderbouwd met literatuur, plus een overzicht van de stappen die al gezet zijn en die nog nodig zijn. Steeds vaker sluiten ook pedagogisch medewerkers (IKC) en leerkrachten van groep 3 en 4 aan, omdat het jonge kind doorloopt tot ongeveer 7 jaar.
Jonge Kind expert Lianne Jongsma geeft antwoord op veel voorkomende ontwikkelingsvragen bij kleuters
Kleuterverlenging
Neem contact met ons op via lianne@dekleuterspecialist.nl als je het antwoord op je vraag niet kunt vinden.
Kleuterverlenging betekent dat een kind een extra jaar in de kleuterklas (groep 2) blijft in plaats van door te stromen naar groep 3. Dit wordt overwogen wanneer er zorgen zijn over de ontwikkeling van het kind, bijvoorbeeld op het gebied van werkhouding of wanneer bepaalde vaardigheden nog onvoldoende ontwikkeld zijn om succesvol aan groep 3 te beginnen.
De primaire gedachte achter kleuterverlenging is dat het kind door een extra jaar in een meer speelse en ontwikkelingsgerichte omgeving de kans krijgt om achterstanden in te halen en zich beter voor te bereiden op de meer schoolse aanpak van groep 3. Men hoopt dat dit leidt tot meer zelfvertrouwen en een succesvollere schoolcarrière op de lange termijn.
Uit onderzoek blijkt dat de voordelen van kleuterverlenging vaak van tijdelijke aard zijn. Veel kinderen die een extra jaar kleuteren, laten in hogere groepen alsnog een nieuwe achterstand zien. Dit suggereert dat het verlengen van de kleutertijd niet altijd de fundamentele oorzaken van de ontwikkelingsachterstand aanpakt.
In plaats van automatisch te kiezen voor kleuterverlenging, worden verschillende andere aanpakken als effectiever gezien. Dit omvat ten eerste een duidelijke onderwijskundige visie binnen het onderbouwteam op zowel pedagogisch als didactisch gebied. Ten tweede is het cruciaal om in groep 3 zo snel mogelijk aan te sluiten bij het individuele niveau van het kind.
Een sterke doorgaande lijn tussen groep 2 en groep 3 is essentieel. Dit betekent dat er gerichte aandacht moet zijn voor spelend leren, ook in de overgang naar groep 3. Door de speelse elementen te behouden en geleidelijk over te gaan naar meer formele leeractiviteiten, kan de overgang soepeler verlopen en kunnen potentiële achterstanden beter worden opgevangen.
Het is van groot belang dat leerkrachten van zowel groep 2 als groep 3 op de hoogte zijn van elkaars doelen en werkwijzen. Deze kennis zorgt voor een betere afstemming in het onderwijsaanbod en een vloeiendere overgang voor de kinderen. Wanneer beide groepen weten waar de focus ligt en welke vaardigheden worden nagestreefd, kan de ontwikkeling van het kind optimaal worden ondersteund.
Wanneer er twijfel bestaat of een kind klaar is om door te stromen naar groep 3, is het belangrijk om niet alleen te kijken naar specifieke vaardigheden of de werkhouding op dat moment. Een bredere kijk op de ontwikkeling van het kind en de mogelijkheden tot differentiatie en ondersteuning in groep 3 zijn hierbij van belang.
Executieve functies bij kleuters
Neem contact met ons op via lianne@dekleuterspecialist.nl als je het antwoord op je vraag niet kunt vinden.
Executieve functies zijn hersenprocessen die je helpen om je gedrag, emoties en gedachten te sturen en doelgericht in te zetten.
Tot de leeftijd van 5 jaar groeien de hersenen erg hard. Het gericht stimuleren van executieve functies in deze periode is daarom erg zinvol.
Bij kleuters zijn de volgende drie executieve functies het belangrijkst: werkgeheugen, cognitieve flexibiliteit en impulscontrole.
Het werkgeheugen zorgt ervoor dat je tijdelijk informatie kunt vasthouden terwijl je ondertussen iets anders doet. Een voorbeeld is wanneer je een kind vraagt om zijn beker in zijn tas te stoppen, zijn jas aan te trekken en vervolgens naar buiten te gaan.
Cognitieve flexibiliteit betekent dat je je snel kunt aanpassen aan nieuwe situaties. Een kind met goede cognitieve flexibiliteit heeft er bijvoorbeeld geen moeite mee wanneer je twee activiteiten in het dagritme ineens omwisselt.
Impulscontrole zorgt ervoor dat je in staat bent om ongepast gedrag of storende prikkels te onderdrukken. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in het niet voor je beurt praten.
De kleine kring
Neem contact met ons op via lianne@dekleuterspecialist.nl als je het antwoord op je vraag niet kunt vinden.
In een kleine kring komen kleuters vaker aan het woord en kun je de instructiematerialen en het tempo beter afstemmen op hun individuele behoeften. Dit vergroot hun betrokkenheid en daarmee ook de leeropbrengsten.
Omdat de instructie en materialen beter aansluiten bij hun individuele behoeften en ze vaker de gelegenheid krijgen om actief deel te nemen door aan het woord te komen.
Door de verhoogde betrokkenheid van de kleuters en het beter kunnen afstemmen van de instructie op hun individuele zone van naaste ontwikkeling.
Je kunt deze kleuters combineren met sterkere leerlingen, zodat zij kunnen leren van kinderen die al verder zijn in hun ontwikkeling.
Door veel aandacht te besteden aan klassenmanagement, zodat andere kinderen zelfredzaam en zelfstandig aan het werk zijn en de leerkracht zich kan focussen op de kleine kring.
In de kleine kring kun je de instructie beter afstemmen op de zone van naaste ontwikkeling van de individuele kleuter, waardoor ze effectiever leren.
Goed klassenmanagement is cruciaal, zodat de andere kinderen in de klas zelfstandig kunnen werken en de leerkracht ongestoord instructie kan geven in de kleine kring.
Betekenisvolle activiteiten
Neem contact met ons op via lianne@dekleuterspecialist.nl als je het antwoord op je vraag niet kunt vinden.
Betekenisvolle activiteiten zijn activiteiten die relevant en interessant zijn voor kleuters, waardoor ze intrinsiek gemotiveerd en betrokken zijn. Ze zien het nut of de relevantie van de activiteit in, vaak omdat het aansluit bij hun spel of dagelijkse ervaringen.
Betekenisvolle activiteiten zorgen voor een hogere motivatie en betrokkenheid bij kleuters. Dit leidt tot een verhoogd leerrendement, omdat ze actiever deelnemen en meer interesse tonen.
Een activiteit met een specifiek doel heeft een leerdoel voor ogen (bv. ontluikende geletterdheid stimuleren), maar de activiteit zelf is mogelijk niet relevant of interessant voor het kind (bv. woordkaarten nastempelen). Een betekenisvolle activiteit integreert het leerdoel in een context die voor het kind relevant en boeiend is, vaak binnen spel (bv. een boodschappenlijst schrijven voor de huisjeshoek).
Wanneer activiteiten betekenisvol zijn, zien kleuters het nut ervan in, wat hun intrinsieke motivatie verhoogt. Ze zijn meer bereid om deel te nemen en zich te concentreren, wat leidt tot een hogere betrokkenheid.
Doordat kleuters gemotiveerder en meer betrokken zijn bij betekenisvolle activiteiten, nemen ze de leerstof beter op. De activiteit voelt minder aan als een opgelegde taak en meer als een natuurlijke stap binnen hun spel of interesse, wat het leren bevordert.
Betekenisvolle activiteiten vergroten de kans op succeservaringen, omdat kleuters meer gemotiveerd zijn om de activiteit tot een goed einde te brengen. Succeservaringen dragen bij aan het gevoel van competentie en eigenaarschap over hun eigen leerproces.
Een belangrijke manier om activiteiten betekenisvol te maken, is door ze onderdeel te maken van het spel van de kleuters. Koppel leerdoelen aan activiteiten die aansluiten bij hun interesses en de context van hun spelwereld.
Het is belangrijk om niet alleen naar het leerdoel te kijken, maar vooral te bedenken hoe de activiteit binnen de belevingswereld van de kleuter past en betekenisvol kan worden gemaakt. Het integreren van het doel in spel of relevante context is cruciaal.
Deze website maakt gebruik van cookies.
We gebruiken alleen technische, functionele, analytische en tracking cookies. Deze cookies helpen om websiteverkeer te analyseren en de ervaring op je website te optimaliseren. Als je het gebruik van cookies accepteert, worden je gegevens gecombineerd met de gegevens van alle andere gebruikers.
